რატომ გადადის იაფი რაშგარდის ფერი ხალიჩაზე, კიმონოსა და კანზე
ეს ბევრ აკადემიაში გვინახავს: ვარჯიშის შემდეგ თეთრ კიმონოზე ლურჯი ან წითელი ლაქა, ხალიჩაზე კი ფერი, რომლის მოშორებაც ძალიან რთულია. ჩვენი გამოცდილებით, მიზეზი თითქმის ყოველთვის იაფი რაშგარდია.
თუმცა მხოლოდ ფასი ყველაფერს არ გეტყვით. მთავარია, როგორ არის ქსოვილი შეღებილი და დამუშავებული. ქვემოთ აგიხსნით, რატომ გადადის ფერი სხვა ზედაპირებზე და რას მიაქციოთ ყურადღება რაშგარდის არჩევისას.
როგორ მუშაობს სუბლიმაცია
რაშგარდებს ხშირად პოლიესტერისგან ან ნეილონისგან კერავენ და ელასტიურობისთვის სპანდექსს უმატებენ. პოლიესტერის რაშგარდებზე დიზაინის დატანის ერთ-ერთი გავრცელებული მეთოდი სუბლიმაციაა.
დიზაინს სპეციალურ ქაღალდზე ბეჭდავენ, შემდეგ კი ცხელი პრესით ქსოვილზე გადააქვთ. ტემპერატურა ხშირად დაახლოებით 190–205 °C-ია, თუმცა ზუსტი რეჟიმი ქსოვილსა და საბეჭდ სისტემაზეა დამოკიდებული. სითბოს ზემოქმედებით საღებავი აირად მდგომარეობაში გადადის და პოლიესტერის ბოჭკოებში აღწევს.
ასე დატანილ დიზაინს ქსოვილის ზედაპირზე ცალკე ფენა არ აქვს, ამიტომ არც იბზარება და არც იქერცლება. ჩვეულებრივი სუბლიმაცია პოლიესტერზე მუშაობს; დაუმუშავებელ ბამბაზე ამავე გზით გამძლე ფერს ვერ მიიღებთ.
სუბლიმაციით შეიძლება რაშგარდის მთელი ზედაპირი დაიბეჭდოს, სახელოების ჩათვლით. ჩვენი გამოცდილებით, ხარისხიანი რაშგარდები სწორედ სუბლიმაციით მზადდება. Fighters.ge-ზე ყველა რაშგარდი სუბლიმირებულია.
როცა დიზაინი ქსოვილის ზედაპირზე იბეჭდება
სხვა გზაც არსებობს: მწარმოებელი უკვე შეღებილი ქსოვილისგან, მაგალითად შავისგან, ლურჯისგან ან თეთრისგან, კერავს რაშგარდს, დიზაინს კი ზემოდან ბეჭდავს ან თერმოგადასატანი ფირით გადააქვს. ამ გზით წარმოების ხარჯი შეიძლება შემცირდეს, რადგან ერთი და იგივე ქსოვილი სხვადასხვა დიზაინისთვის გამოდგება.
ასე ზოგჯერ დიდი სპორტული ბრენდებიც აკეთებენ. ზემოდან დატანილი დიზაინის გამძლეობა მასალასა და დატანის ხარისხზეა დამოკიდებული. ჩვენი გამოცდილებით, ინტენსიური ხმარებისას ასეთი დიზაინი შეიძლება დაიბზაროს და აიქერცლოს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ქსოვილი ხშირად იჭიმება და ხალიჩას ეხახუნება.
დიზაინის აქერცვლა და ფერის გადასვლა ორი სხვადასხვა პრობლემაა. პირველი უბრალოდ უშნოა, მეორე კი უფრო სერიოზული.
რატომ რჩება ფერი ხალიჩაზე
პოლიესტერის შესაღებად დისპერსიულ საღებავებს იყენებენ. შეღებვის შემდეგ ბოჭკოების ზედაპირზე დარჩენილ ზედმეტ საღებავს ქარხანაში დამატებითი დამუშავებით აშორებენ.
თუ საღებავი სათანადოდ არ არის დაფიქსირებული ან ზედმეტი საღებავი კარგად არ არის მოცილებული, ფერი სხვა ზედაპირზე შეიძლება გადავიდეს. ამას ხელს უწყობს სითბო, ოფლი და ხახუნი, ჭიდაობა კი სწორედ ამ სამივეს ერთად ნიშნავს.
ზოგი ხალიჩა ვინილით (PVC) არის დაფარული. გარკვეული დისპერსიული საღებავები ასეთ საფარში არსებულ პლასტიფიკატორებში შეიძლება გაიხსნას და საფარის შიგნით შეაღწიოს. შედეგი საღებავსა და ხალიჩის საფარზეა დამოკიდებული. დროულად გაწმენდამ შეიძლება ლაქის მოშორება გააადვილოს; ხალიჩის მოვლისას მწარმოებლის ინსტრუქციას მიჰყევით. თუ უკვე შეიწოვა, მოშორება ძალიან რთულია და ზოგჯერ ბოლომდე ვერ ხერხდება.
ეს ბევრ აკადემიაში გვინახავს. ჩვენი აზრით, თეთრი ხალიჩის არჩევა სწორედ ამის გამო დიდი შეცდომაა: მასზე ყველა ასეთი ლაქა ჩანს. ფერი თეთრ კიმონოზეც გადადის, ზოგჯერ ერთი რაუნდის შემდეგაც.
რა კავშირი აქვს საღებავს კანთან
ქსოვილიდან გამოყოფილი საღებავი კანზეც შეიძლება მოხვდეს. ზოგი დისპერსიული საღებავი, მათ შორის Disperse Blue 106 და Disperse Blue 124, ცნობილი კონტაქტური ალერგენია. მგრძნობიარე ადამიანებში მათ შეიძლება გამოიწვიონ ქავილიანი გამონაყარი იმ ადგილებში, სადაც ტანსაცმელი კანს ეხება. რეაქცია ზოგჯერ რამდენიმე საათში ჩნდება, ზოგჯერ კი რამდენიმე დღის შემდეგ.
ასეთი რეაქცია ყველას არ აქვს. თუმცა ოფლი და მუდმივი ხახუნი ალერგიული დერმატიტის სიმპტომებს შეიძლება ამძიმებდეს, რაშგარდით ვარჯიშისას კი ორივე ხშირია.
ევროკავშირში შეზღუდულია გარკვეული აზოსაღებავების გამოყენება კანთან ხანგრძლივი შეხებისთვის განკუთვნილ ტექსტილში, თუ მათგან გამოყოფილი, ჩამონათვალში შეტანილი არომატული ამინების კონცენტრაცია 30 მგ/კგ-ს აღემატება.
როგორ შეამოწმოთ რაშგარდი ყიდვამდე და ყიდვის შემდეგ
- აღწერაში ნახეთ, როგორ არის დიზაინი დატანილი. სუბლიმირებულ დიზაინს ზედაპირზე ცალკე ფენა არ აქვს: თითით შეხებისას ქსოვილივით უნდა იყოს და არა რეზინის ან ფირის ფენასავით.
- შეამოწმეთ ქსოვილის შემადგენლობა და პროცენტები. პოლიესტერი ან ნეილონი სპანდექსთან ერთად გავრცელებული კომბინაციაა, მაგრამ მხოლოდ შემადგენლობა ფერის გამძლეობას ვერ ადასტურებს.
- თუ ნივთს OEKO-TEX STANDARD 100-ის ნიშანი აქვს, სერტიფიკატის ნომერი ოფიციალურ Label Check-ში გადაამოწმეთ. სერტიფიკატი მავნე ნივთიერებებზე შემოწმებას ეხება და ხალიჩაზე ფერის არგადასვლის გარანტია არ არის. ნახეთ ისიც, კონკრეტულად რომელ პროდუქტზე ვრცელდება სერტიფიკატი.
- ახალ რაშგარდს ყველაზე მუქ ადგილზე ნესტიანი თეთრი ნაჭერი რამდენჯერმე გადაუსვით. თუ ნაჭერზე ფერი დარჩა, ამ რაშგარდით ვარჯიშამდე გამყიდველს დაუკავშირდით. ეს მარტივი შემოწმებაა და არა ლაბორატორიული ტესტი; ნაჭერზე ფერის არგადასვლა ყველა პირობებში ფერის გამძლეობას ვერ ადასტურებს.
- პირველ გამოყენებამდე რაშგარდი ცალკე, ეტიკეტზე მითითებული წესით გარეცხეთ. თუ წყალი შეიფერა, ფრთხილად იყავით: ასეთი რაშგარდი ხალიჩაზეც შეიძლება ტოვებდეს ფერს.
jiujitsu.ge-ზე წაიკითხეთ, რა ეკიპირება სჭირდება დამწყებს და რისი ყიდვა შეიძლება მოგვიანებით: რა ღირს ჯიუ-ჯიცუ.